Πέμπτη, 21 Απριλίου 2011

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΥ ΜΙΛΛΕΡ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΤΟΥ ΒΩΜΟΥ ΤΩΝ 12 ΘΕΩΝ

Συγκλονιστική επιστολή απέστειλε τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου 2011 ο διάσημος παγκοσμίως αρχαιολόγος και γνωστός φιλέλληνας κ. Στέφαν Μίλλερ στον κ. Χάχαλη, σχετικά με την υπόθεση του Βωμού των 12 Θεών, προκειμένου να κατατεθεί από τις "Πλειάδες" στη σημερινή συζήτηση ενώπιον του Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά την οποία ζητήθηκε από τους αιτούντες (Υπ. Οικονομικών, Υπ. Πολιτισμού, ΗΣΑΠ, Κοινοπραξία εταιριών "ΑΚΤΩΡ" και "Μοχλός", με προσθέτως παρεμβαίνοντες τους εμπορικούς συλλόγους Αθηνών και Πειραιώς και 4 σωματεία καταστηματαρχών / παλαιοπωλών της περιοχής) η αναστολή της προσωρινής διαταγής που δόθηκε την Παρασκευή 15/4 από το ίδιο Δικαστήριο, με την οποία διατασσόταν ως προσωρινό μέτρο να μην πραγματοποιηθεί η κατάχωση του Βωμού των 12 Θεών, έως ότου συζητηθεί η αίτηση δικαστικής προστασίας των πολιτών που προσδιορίστηκε για τις 2 Αυγούστου 2011.
Την επιστολή καταθέσαμε μετ' επικλήσεως στην πρόεδρο του Δικαστηρίου και έχει ως εξής:

"Η αίτησή σας για την γνώμη μου όσον αφορά τον Βωμό των 12 Θεών και τις υπόλοιπες αρχαιότητες της Αρχαίας Αγοράς των Αθηνών με φέρνει 40 χρόνια πίσω.
Το 1971 ήμουν μέλος της ομάδας εκσκαφών της Αγοράς, που ηργάζετο στην βορείως του Ηλεκτρικού σιδηροδρόμου. Το προηγούμενο έτος ανακαλύψαμε την Βασιλική Στοά και έμπροσθεν αυτής την « Λίθον», πάνω στην οποία, όπως μας λέγει ο Αριστοτέλης, (Αθηναίων Πολιτεία 55.5), έστεκαν οι Άρχοντες των Αθηνών να δώσουν τον όρκο της αρμοδιότητάς τους, και οι διάδικοι έστεκαν να ορκιστούν για της κατάθεσής τους το αληθές.
Εφ’όσον γνωρίζουμε ότι ο Σωκράτης πήγε στην Βασιλική Στοά για την προκαταρκτική κατάθεση της δίκης του (Πλάτων, Ευθύφρων 2α και Θεαίτητος 210δ), η φθορά στην επιφάνεια της πέτρας που είχαμε ανακαλύψει είχε προκληθεί εν μέρει, από την πόδια του πιο διασήμου των Αθηναίων.
Τί συγκίνηση! Τι ενθουσιασμός! Είχα συμβάλει μεγίστη εισφορά στην αρχαία τοπογραφία των Αθηνών και ένας εκ των πρώτων που έβλεπε κάτι το οποίον ήταν σίγουρα μοιραίο να γίνει σημαντικός πόλος έλξεως για μαθητές και επισκέπτες απ’ όλον τον κόσμον. Κάποια στιγμή πέρασε απ τις εκσκαφές ένας νέος, ένας πολιτικός μηχανικός από το Υπουργείο Πολιτισμού, αν θυμάμαι καλά, στον οποίον είχε ανατεθεί το πρόβλημα τού πώς θα εδύναντο αυτοί οι επισκέπτες να ιδούν την Βασιλική Στοά, την «Λίθον» και όλες τις άλλες ανακαλύψεις μας. Το τραίνο τις έκοβε καθιστώντες τες ανέπαφες οπτικά .
Αυτός ο νέος είχε αποφασίσει ότι η μόνη λύσις, δεδομένης της ανάγκης των μοντέρνων Αθηναίων να ταξιδεύουν με το τραίνο, ήταν να το θάψουν, να σκάψουν μία σήραγγα κάτυω απ’ την Αγορά. Ερώτησα εάν κάτι τέτοιο θα ήταν ακριβό και μου απήντησε ότι θα ήταν πανάκριβο. Μου υπενθύμισε πάντως ότι με την ενωποίηση ολόκληρης της Αγοράς, άνθρωποι θα πλημμύριζαν την Ελλάδα να ιδούν τις «πατημασιές του Σωκράτη». Επίσης μου υπέδειξε ότι κανένας επισκέπτης δεν είχε ιδεί ούτε μπορούσε να ιδεί τον Βωμό των 12 Θεών, εκτός αν το τραίνο εμετακινείτο.
Φυσικά είχε δίκιο, αλλά δεν χρειαζόταν να μου θυμίσει τα περι του Βωμού. Στο συνεργείο μου ήταν ένας «παλιός» ονόματι Μιλτιάδης που είχε έλθει στην Αθήνα νέος και πρόσφυγας από την Πόλη. (Ήταν και αυθεντικό μέλος της ΑΕΚ, αλλά αυτή είναι μιά άλλη ιστορία). Ο Μιλτιάδης αφηγείτο την ιστορία του σκαψίματος ανάμεσα στις ράγες εν μέσω της κυκλοφορίας του τραίνου. Ενθυμείτο την ανάγκη να προσέχει τις καυτές ράγες, και πως μπορούσε νά ανάψει τα τσιγάρα του ακουμπώντας τις μεγάλες λεπίδες της σκαπάνης του στο αντίθετο άκρο. Φυσικά η εργασία του ενεφάνισε, όσον αυτό ήταν δυνατόν, τις αρχιτεκτονικές λεπτομέρεις του Βωμού και περίφραξης.
Δεν μπορώ να θυμηθώ το όνομα του νέου μηχανικού και δεν είδα ποτέ την μελέτη που ετοίμαζε, αλλά σήμερα είναι όλως προφανές ότι η μελέτη του δεν εφηρμόσθη ποτέ. Έχω συχνά αναρωτηθεί πόσοι άνθρωποι θα είχαν έλθει στην Ελλάδα να επισκεφθούν τους 12 Θεούς, την Βασιλική Στοά και την «Λίθον» τα τελευταία 40 χρόνια. Αλλά επίσης αναρωτιέμαι εάν θα κατανοήσει ποτέ η Ελλάδα την αξία, την οικονομική αξία, των αρχαιοτήτων της.
Αυτά τα 40 χρόνια ήλθα στην Νεμέα και είμαι ακόμη εδώ. Εισάγοντας 11.000.000 $ εμπόρεσα να δημιουργήσω ένα αρχαιολογικό πάρκο, να χτίσω μουσείο, να αποκαλύψω το στάδιο όπου ελάμβαναν χώρο οι Νέμειοι Αγώνες και να αρχίσω αναστήλωση του Ναού του Νεμείου Διός. Το καλοκαίρι του 1973 ήταν εκεί ένας και μόνος επισκέπτης. Πέρισυ ήσαν περισσότεροι από 45.000 και εφέτος προετοιμαζόμαστε για ακόμη περισσότερους. Έχουμε 16 ντόπιες οικογένειες που συντηρούνται κατ’ ευθείαν από τον αρχαίο χώρο και καταστήματα που ωφελούνται επίσης. Χρειάστηκε να γίνει επένδυση. Αξίζει λιγότερα ο Βωμός?

Με σεβασμό,
Στέφανος Μίλλερ
Επίτιμος Καθηγητής,
Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας
Επίτιμος Διευθυντής των εκσκαφών Νεμέας"

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου