Δευτέρα, 11 Μαΐου 2015

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΜΚΟ-ΣΥΛΟΓΙΚΟΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ -"ΠΛΕΙΑΔΕΣ" ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΣ:       Υπουργό Παιδείας,
Υφυπουργό Παιδείας,
Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων,
Δημόσια Διαβούλευση
                                                                                  

Δευτέρα 11 Μαΐου 2015

                                                                         
Η Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – «Πλειάδες» και οι Φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών που συνυπογράφουν την παρούσα Πρόταση χαιρετίζουν την διαπίστωση – παραδοχή από την Κυβέρνηση της συνολικής υποβάθμισης της γενικής παιδείας στη χώρα μας (επισυνάπτεται παράρτημα με πληθώρα σχετικών αναφορών), με την ειδίκευση, την κατάρτιση και την προετοιμασία για ένταξη στην αγορά εργασίας να έχουν αντικαταστήσει τη συνταγματική επιταγή για καλλιέργεια, ολοκληρωμένη γνώση και δημιουργία συνειδητών και υπεύθυνων πολιτών. Παράλληλα, ενθαρρύνουν ζωηρά τη διακηρυχθείσα πρόθεση της νέας Κυβέρνησης να αναμορφώσει το εκπαιδευτικό σύστημα, τόσο σε επίπεδο αξιακών αρχών, όσο και από έποψης δομής και περιεχομένου του εκπαιδευτικού συστήματος.
Στην Ελλάδα αποκλείονται από την πρόσβαση στην εκπαίδευση εκατοντάδες χιλιάδες ανήλικοι που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες (παιδιά με αναπηρία, Ρομά κ.ά.).
Παράλληλα, στη χώρα φοιτούν σήμερα, ως ενταγμένοι στην υποχρεωτική εκπαίδευση, εκατοντάδες χιλιάδες αλλοδαποί μαθητές, καθώς και απροσδιόριστος, ιδιαίτερα υψηλός όμως, αριθμός ανηλίκων, οι γονείς των οποίων δεν ασπάζονται τη χριστιανική ορθόδοξη θρησκεία και παράδοση. Μεγάλο, δε, μέρος των Χριστιανών Ορθοδόξων γονέων, που δεν είναι ιδιαίτερα ή και καθόλου θρησκευόμενοι, δεν αποδέχονται ως κάτι χρήσιμο τη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών στο σχολείο των παιδιών τους. Παράλληλα, μεγάλος αριθμός μαθητών φοιτά σε σχολεία όπου η εκπαίδευση που παρέχεται προσκρούει ευθέως στις πεποιθήσεις των γονέων τους, οι οποίοι αναγκάζονται να τα στείλουν σε σχολειά υπό τη δαμόκλειο σπάθη των ποινικών και λοιπών κυρώσεων, παρότι η συμβατότητα μεταξύ παρεχόμενης εκπαίδευσης στο παιδί και συστήματος πεποιθήσεων του γονέα έχει διακηρυχθεί ως ατομικό δικαίωμα που κατοχυρώνεται σε Συμβάσεις τις οποίες η χώρα μας έχει υπογράψει και κυρώσει και συνεπώς δεσμεύεται από αυτές με υπερνομοθετική ισχύ. Σε περιπτώσεις που γονείς λόγω των πεποιθήσεών τους αντιδρούν έντονα με την υποχρεωτική εκπαίδευση ως έχει στη χώρα μας και δεν διαθέτουν εναλλακτική λύση πρόσβασης των παιδιών τους σε σχολείο που να μην προσκρούει στις θρησκευτικές ή/και θεμελιώδεις αξιακές πεποιθήσεις τους, αναγκάζονται αφενός να καταβάλλουν υπέρμετρες προσπάθειες προκειμένου να υποστηρίξουν την εκπαίδευση των παιδιών τους σε συνθήκες αποσχολειοποίησης, αφετέρου τίθενται εκτός του επιτρεπόμενου πλαισίου που θέτει η έννομη τάξη μας και κινδυνεύουν με άσκηση ποινικών διώξεων σε βάρος τους έως και αφαίρεσης της επιμέλειας των παιδιών τους, λόγω ακριβώς της άσκησης δικαιώματός τους που αναγορεύεται σε ανθρώπινο και προστατεύεται υπερνομοθετικά.
Στα πλαίσια αυτού, δηλώνουμε τη διαθεσιμότητά μας να συνεπικουρήσουμε κατά το μέτρο των δυνατοτήτων μας σε κάθε αναμορφωτική προσπάθεια κινείται στην κατεύθυνση της εκπαιδευτικής αναμόρφωσης «προς το ανθρωπινότερο» και προβαίνουμε στις εξής προκαταρκτικές επισημάνσεις:

Επισημαίνουμε συνοπτικά ότι:
Το Σύνταγμα της Ελλάδας, στο 16ο άρθρο του, διατυπώνει μεταξύ άλλων πως η παιδεία είναι «βασική αποστολή του κράτους», πως η παιδεία σκοπεύει και «την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης» και πως «τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από εννέα». Το δε άρθρο 5 παρ.1 του Συντάγματος, εγγυάται στον καθένα το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς του ως προς όλες τις εκφάνσεις που την συνθέτουν.
Σύμφωνα με το Ν. 1566/1985, όσο και με το Ν. 682/1977 που αφορά στην ιδιωτική εκπαίδευση, την πρωταρχική ευθύνη για την εκπαίδευση έχει καταρχάς το υπουργείο παιδείας, το οποίο με υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα ορίζει την οργάνωση και λειτουργία των σχολείων, την εγγραφή, μετεγγραφή και κατάταξη των μαθητών, την έναρξη και λήξη του σχολικού έτους, τη αξιολόγηση των μαθητών, την οργάνωση της μαθητικής ζωής, το γενικό πλαίσιο των σχολικών εκδηλώσεων και κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετική με τη λειτουργία των σχολείων. Το υπουργείο, επίσης, επιβάλλει τη διδακτέα ύλη μέσα από τα αναλυτικά προγράμματα. Η εγγραφή και φοίτηση των παιδιών στις κρατικές και ιδιωτικές δομές που λειτουργούν με βάση συγκεκριμένη εκπαιδευτική ύλη είναι υποχρεωτική από το νηπιαγωγείο και για 9 χρόνια (Δημοτικό, Γυμνάσιο). Σχολεία που προωθούν εναλλακτικά εκπαιδευτικά μοντέλα δεν λειτουργούν επισήμως στη χώρα, διότι δεν ενεργοποιείται στην πράξη η σχετική εξουσιοδοτική διάταξη του Ν. 682/1977 (άρθ.3 παρ.3).
Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων 
καθορίζεται από τα άρθρα 36 έως 52  του Νόμου 3966 (ΦΕΚ 118/Α/24-5-2011)
Ο δε Ν.1566/85, διατυπώνει, μεταξύ άλλων, ότι η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση υποβοηθά ειδικότερα του μαθητές «να διακατέχονται από πίστη προς την πατρίδα και τα γνήσια στοιχεία της ορθόδοξης Χριστιανικής παράδοσης».
Παράλληλα, στα κράτη μέλη της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, η ανεξιθρησκία και η ελευθερία συνείδησης είναι απαράβατα νομικά εγγυημένη, ενώ ο προσηλυτισμός απαγορεύεται. Τούτο συνεφέλκεται απόλυτο σεβασμό στην ετερότητα, επιταγή για ανεκτικότητα και αξιακή ουδετερότητα στους χώρους που εκφράζεται ο σκληρός πυρήνας του κράτους, όπως αυτός της δικαιοσύνης αλλά και της υποχρεωτικής σχολικής εκπαίδευσης. Άλλες έννοιες που ανακύπτουν σχετικά είναι η ισότητα στην αξιοπρέπεια (οι άνθρωποι δεν διαφέρουν στην αξιοπρέπεια επειδή έχουν διαφορετικό θρησκευτικό προσανατολισμό ή σύστημα πεποιθήσεων), η αμοιβαιότητα (αναγνωρίζω στους άλλους όσα θέλω ν’ αναγνωρίζουν σε μένα) και άλλες.
Η εθνική νομοθεσία υποχρεωτικά ερμηνεύεται υπό το φως, υποτάσσεται στα νομοθετικά κελεύσματα του Συντάγματος της Ελλάδας, της ΕΣΔΑ και των συμπληρωματικών σε αυτήν Πρωτοκόλλων που έχει υπογράψει και κυρώσει η χώρα, καθώς και των λοιπών συμβάσεων και νομοθετημάτων με υπερνομοθετική ισχύ. Σε περίπτωση που η εθνική νομοθεσία διαπιστώνεται ότι αντιτίθεται στα τελευταία, οφείλει να υποχωρεί και να μην εφαρμοζεται, να τροποποιηθεί ή να συμπληρωθεί κατάλληλα.
Υπενθυμίζεται δε ότι σημαντικά διεθνή νομικά «εργαλεία» κατοχυρώνουν το δικαίωμα των γονέων να είναι η εκπαίδευση των παιδιών τους σύμφωνη με τις θρησκευτικές και φιλοσοφικές πεποιθήσεις τους.
Το 2ο άρθρο του 1ου Πρόσθετου στην ΕΣΔΑ Πρωτοκόλλου, ορίζει ότι: «Άρθρο 2 - Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Ουδείς δύναται να στερηθή του δικαιώματος όπως εκπαιδευθή. Παν Κράτος εν τη ασκήσει των αναλαμβανομένων υπ' αυτού καθηκόντων επί του πεδίου της μορφώσεως και της εκπαιδεύσεως θα σέβεται το δικαίωμα των γονέων όπως εξασφαλίζωσι την μόρφωσιν και εκπαίδευσιν ταύτην συμφώνως προς τας ιδίας αυτών θρησκευτικάς και φιλοσοφικάς πεποιθήσεις
Σύμφωνα με την Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών: Άρθρο 26  (1) Καθένας έχει το δικαίωμα στην εκπαίδευση (…)  (2) Η Εκπαίδευση θα πρέπει να στοχεύει την πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και την ενδυνάμωση του σεβασμού για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Θα πρέπει να προωθεί την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία μεταξύ όλων των εθνών, των εθνικών ή θρησκευτικών ομάδων, και να ακολουθεί τις δραστηριότητες των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης. (3) Οι γονείς έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν το είδος της εκπαίδευσης που θα δοθεί στα παιδιά τους.
Άλλα κορυφαία νομικά «εργαλεία», εκτός της ΟΔΔΑ (άρθ.26 παρ.3) και της ΕΣΔΑ (2ο άρθ. 1ου ΠΠΠ), όπως η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών (άρθ.5, μεταξύ άλλων), το Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα (άρθ.13.3) η ICCPR (άρθ.18 παρ.4 σε συνδ με 4 παρ.2), ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (άρθ.14 παρ.4), εγγυώνται το σεβασμό εκ μέρους του κράτους στο δικαίωμα των γονιών να έχουν τα παιδιά τους εκπαίδευση σύμφωνη με τις πεποιθήσεις τους (εφόσον βέβαια αυτές δεν αντιστρατεύονται τις ανθρωπιστικές και δημοκρατικές αξίες, διότι σε διαφορετική περίπτωση θα μιλούσαμε για καταχρηστική επίκληση των προστατευτικών αυτών διατάξεων, μη ανεκτή στα κράτη δικαίου), ο δε Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την Εκπαίδευση, ήδη σε έκθεση του 2007, διατύπωσε πως η κατ’ οίκον εκπαίδευση θα έπρεπε να είναι μια νόμιμη εκπαιδευτική επιλογή σε όλα τα κράτη μέλη. Από δε πλευράς ηπίου δικαίου, έχει σχετικά με το θέμα εκδοθεί και υποστηρικτική της αποσχολειοποιημένης εκπαίδευσης σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (23 Οκτ.2012) προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ο απαρέγκλιτος σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως διατυπώνονται στις Συμβάσεις και όπως σμιλεύονται νομολογιακά από τα όργανα που τοποτηρούν τις αντίστοιχες Συμβάσεις που τα κατοχυρώνουν, αποτελούν πυλώνα και θεμέλιο του Πολιτεύματός μας.
Συνεπώς, κάθε νομοθεσία ή πρακτική που τα παραβιάζει δεν μπορεί παρά να χαρακτηρισθεί «Αντιδημοκρατική».

Εν όψει και των προμνησθέντων, η Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – «Πλειάδες» και οι συνυπογράφουσες οργανώσεις και συλλογικότητες της Κοινωνίας των Πολιτών, απευθύνουν τις ακόλουθες ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ προς την Ελληνική Πολιτεία:


  • Τον διαχωρισμό του Υπουργείου Πολιτισμού και Παιδείας από το Υπουργείο Θρησκευμάτων.
  • Την τροποποίησή του περιεχομένου του μαθήματος των θρησκευτικών στη διδακτέα ύλη, προς την κατεύθυνση αξιακά μη φορτισμένης θρησκειολογίας. Την απομάκρυνση θρησκευτικών λειτουργών συγκεκριμένης θρησκείας από θέσεις εκπαιδευτικών υπηρετούντων σε σχολεία.
  • Την πρόβλεψη απαλλαγής από κάθε θρησκευτική δραστηριότητα με απλή δήλωση του γονέα ή του παιδιού, πλήρως αναιτιολόγητη. Άμεση ανάκληση της από 25-01-2015 εγκυκλίου (12773/Δ2/23-1-2015).
  • Την συγκρότηση ομάδας εργασίας προκειμένου να υλοποιηθούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις προς διασφάλιση του δικαιώματος που κατοχυρώνει η παρ.1 του άρθ.14 της Σύμβασης Δικαιωμάτων του Παιδιού
  • Την αφαίρεση θρησκευτικών πρακτικών (ιδίως προσευχή, εκκλησιασμός) και συμβόλων από το χώρο και το ωρολόγιο πρόγραμμα του δημόσιου σχολείου.
  • Την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας και έκφρασης φύλου
  • Την άμεση παρέμβαση σε περίπτωση που ο θεσμικός λόγος αποκλείει, περιθωριοποιεί ή στοχοποιεί τα λοατ άτομα (γονείς, εκπαιδευτικούς ή μαθητές) ή αναπαραγάγει αρνητικά στερεότυπα γι’αυτά.
  • • Συμπερίληψη στα διδακτικά εγχειρίδια θετικών εικόνων και αναφορών (ομογονεϊκές οικογένειες, λοατκι άτομα) ώστε να μην αποσιωπάται η πραγματικότητα λόγω των προβαλλόμενων επικρατούντων προτύπων και να μην αναπαράγονται τα αρνητικά στερεότυπα.
  • Τη δημιουργία εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της ομοφοβίας και της τρανσφοβίας στο σχολικό περιβάλλον
  • Στοχευμένες Δράσεις προς αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού με βάση την ταυτότητα φύλου – σεξουαλικό προσανατολισμό σε βάρος λοατκι ατόμων – ενημέρωση με προβολές, βιωματικές δράσεις, θεατρικές παραστάσεις και άλλα βιωματικά εργαλεία
  • Ενθάρρυνση και στήριξη των εκπαιδευτικών από τα στελέχη της εκπαίδευσης στην κατεύθυνση της υποχρεωτικής πραγματοποίησης προγραμμάτων σεξουαλικής αγωγής σε όλες τις τάξεις του σχολείου. 
  • Την τροποποίηση του Ν. 1566/1985 με την προσθήκη της δυνατότητας ίδρυσης και λειτουργίας δημόσιων (δημοκρατικών, με ειδικές εκπαιδευτικές κατευθύνσεις όπως Μοντεσσόρι, Βάλντορφ Στάϊνερ κλπ) σχολείων, αντίστοιχης και ισότιμης αναγνώρισης. Τη νομιμοποίηση και θεσμοθέτηση άλλων ήδη εφαρμοσμένων σε άλλες χώρες της Ε.Ε. μορφών εκπαίδευσης και την ένταξη τους σε όλες τις βαθμίδες δημόσιας παιδείας
  • Την θέσπιση δυνατότητας συμμετοχής των αποφοίτων εναλλακτικών κατευθύνσεων σχολείων σε γενικές εξετάσεις στο τέλος της σχολικής ζωής [1] προκειμένου να πιστοποιηθεί η κατάκτηση ενός επιπέδου γνώσεων ώστε να εισαχθούν, εφόσον το επιθυμούν, στην ανώτερη ή ανώτατη εκπαίδευση.
  • Την ενεργοποίηση της εξουσιοδοτικής διάταξης της παρ.3 του άρθρου 3 του Ν. 682/1977 για τα ιδιωτικά σχολεία, η οποία ορίζει ότι: «3. Κατ' εξαίρεσιν της διατάξεως της παρ. 1 του παρόντος άρθρου, επιτρέπεται η ίδρυσις και λειτουργία πειραματικού τύπου ιδιωτικών σχολείων. Η ίδρυσις γίνεται δι' αποφάσεως του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετ' αίτησιν του ενδιαφερομένου και σύμφωνον γνώμην του Κ.Ε.Μ.Ε. Δια της αυτής αποφάσεως καθορίζονται το αναλυτικόν και ωρολόγιον πρόγραμμα και αι μέθοδοι διδασκαλίας, τα των τυχόν προσθέτων προσόντων του διδακτικού προσωπικού, ως και παν έτερον θέμα αφορών εις την λειτουργίαν και εποπτείαν των σχολείων τούτων.» Με τον τρόπο αυτόν θα μπορούσε να δοθεί η δυνατότητα σε ιδιώτες που επιθυμούν, να ιδρύσουν και να λειτουργήσουν δημοκρατικά σχολεία, Μοντεσσοριανά, Waldorf-Steiner, δομές εξωσχολικής μάθησης (unschooling) κλπ., ώστε να μπορούν να έχουν επιλογή επί της εκπαίδευσης των παιδιών τους και οι γονείς με διαφορετικές φιλοσοφικές πεποιθήσεις από αυτές της πλειοψηφίας.
  • Την επέκταση και αναβάθμιση καλλιτεχνικών σχολείων, μουσικών σχολείων, ειδικών σχολείων και λοιπών σχολείων (προτύπων, προτύπων πειραματικών κλπ.) με ειδικές κατευθύνσεις.
  • Προτεινόμενη («ευέλικτη») και όχι δεσμευτική ύλη και βιβλιογραφία. Αποδέσμευση από την υποχρέωση αποκλειστικής χρήσης σχολικών εγχειριδίων που εγκρίνει το κράτος (επιτροπόμενες μορφές εναλλακτικής διδασκαλίας μέσω επισκέψεων, οπτικοακουστικών μέσων, βιωματικών εργαλείων και λοιπών μέσων που κρίνει κατάλληλα ο/η εκπαιδευτικός).
  • Θεσμοθέτηση του δικαιώματος στη μη τυπική – εξωσυστημική εκπαίδευση. Αλλαγή της θεσμοθέτησης έτσι ώστε ευρείες μορφές παιδείας που δεν εντάσσονται εξολοκλήρου ή καθόλου στην τυπική παιδεία (π.χ. κατ’οίκον εκπαίδευση, αποσχολειοποίηση και άλλες μορφές εκπαίδευσης) να είναι νομικά αποδεκτές και να υπάρχει δυνατότητα κρατικής υποστήριξής τους, χωρίς να επιβάλλεται η ιδιωτικοποίηση τους (συνήθως υποστηρίζονται σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοικησης με συμμετοχή γονέων, όπου επιτρέπεται από την κεντρική Διοίκηση). Για παράδειγμα, τα παιδιά που εκπαιδεύονται σε συνθήκη αποσχολειοποίησης, θα πρέπει να αποκτούν πρόσβαση σε σχετικές υποδομές (αθλητικές δραστηριότητες σχολείου της περιοχής τους, βιβλιοθήκες κλπ.) ώστε να υποστηρίζονται πολύπλευρα στην εκπαιδευτική μορφή επιλογής των γονέων τους.
  • Θεσμική ενίσχυση της συμμετοχικότητας των παιδιών σε αποφάσεις που αφορούν στην εκπαίδευση και την καθημερινότητά τους, σύμφωνα και με το άρθρο 12 της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού.
  • Θεσμική κατοχύρωση του καθοριστικού ρόλου των γονέων σε αποφάσεις που αφορούν στην εκπαίδευση των παιδιών τους, σύμφωνα και με το άρθρο 12 της Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Παιδιού, το άρθρο 2 του 1ου Πρόσθετου στην ΕΣΔΑ Πρωτοκόλλου, την παρ.3 του άρθ.26 της Οικουμενικής Διακήρυξης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κ.ά.
  • Εισαγωγή πρακτικού και αποτελεσματικού μηχανισμού παραπόνων που θα μπορεί να θεραπεύσει άμεσα προβληματικές καταστάσεις που αφορούν στην άσκηση του δικαιώματος των παιδιών στην εκπαίδευση.
  • Δημιουργία και εισαγωγή ευέλικτων, ταχείας παρέμβασης μηχανισμών που θα εποπτεύουν αποτελεσματικά την καταπάτηση των δικαιωμάτων του παιδιού και την επίλυση θεμάτων ελλιπούς κοινωνικοποίησης, κακοποίησης και εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον ή σε ό,τι σχετίζεται με αυτό.
  • Πρόβλεψη, σε συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, για τη δημιουργία στα σχολεία ή πέριξ αυτών κήπων – μποστανιών – μικρής φάρμας με ζώα, προς όξυνση της οικολογικής αντίληψης, του φυσικού περιβάλλοντος κοκ. Ρύθμιση των κτιριακών προδιαγραφών για τα σχολεία και τα πανεπιστήμια έτσι ώστε η στέγαση τους να μπορεί να αποτελεί βιωματικό και μαθησιακό εργαλείο π.χ. με καινοτομικές οικολογικές κατασκευές βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, παραδοσιακές κατασκευές ή σφαιρικές και άλλες ευέλικτες αρχιτεκτονικές δομές.
  • Πρόβλεψη για εισαγωγή δράσεων κοινωνικής ευαισθητοποίησης και υπευθυνότητας σε διδακτικό και εξω-διδακτικό χρόνο.
  • Πρόγραμμα ένταξης των τεχνών σε όλους τους κλάδους και όλες τις βαθμίδες της δημόσιας εκπαίδευσης. Παρουσία των διαφόρων τεχνών αυτών στην εκπαίδευση σε πολλές μορφές ανάλογα με τις προτάσεις των συμμετεχόντων και τα αιτήματα των σχολείων: παραστάσεις, σεμινάρια, εργαστήρια, έρευνα, πειράματα, δημιουργία έργων, εκδρομές, βιώματα ενταγμένα σε κάποια μαθησιακή δραστηριότητα, εισηγήσεις για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς κ.ά. Επέκταση των δράσεων του προγράμματος ένταξης τεχνών πέραν του σχολείου και στις εξωσχολικές δραστηριότητες.
  • Τη θεσμοθέτηση συμβάσεων εργασίας των καλλιτεχνών και ειδικών διδασκάλων με το Δημόσιο,  οι οποίες θα στηρίζονται στην αξιολόγηση των ικανοτήτων των διδασκάλων αυτών και όχι στην τυπική τους εκπαίδευση, η οποία θα μπορεί πάντως να συνεκτιμάται εφόσον συντρέχει. Τον εμπλουτισμό θεσμών και δομών πολιτιστικών και καλλιτεχνικών ανταλλαγών αλλά και φιλοξενίας για επισκέπτες του σχολείου και της κοινότητας.
  • Την εξάντληση των δυνατοτήτων διασύνδεσης μεταξύ Υπουργείων ώστε να δοθεί λύση στο φλέγον ζήτημα της απουσίας ή/και ανεπάρκειας προσβασιμότητας στην εκπαίδευση παιδιών που ανήκουν σε κοινωνικές ομάδες για τις οποίες η πολιτεία οφείλει να επιδείξει αυξημένη μέριμνα. Την ειδική μέριμνα προς αποφυγή της στοχοποίησης ή της γκετοποίησης των παιδιών αυτών.
ΘΕΜΑΤΑ ΛΟΑΤΚΙ

·         Συμπερίληψη μαθημάτων γύρω από ζητήματα σεξουαλικής αγωγής και ειδικότερα σεξουαλικής αγωγής και ταυτότητας-έκφρασης φύλου στην προπτυχιακή βασική εκπαίδευση των φοιτητών/τριών των Καθηγητικών Σχολών και των Παιδαγωγικών τμημάτων των Πανεπιστημίων.
·         Προώθηση οδηγών και υλικού ευαισθητοποίησης προς γονείς, εκπαιδευτικούς, ΚΕΔΔΥ, Δομές Πρόληψης στο χώρο της Ψυχικής Υγείας που συνεργάζονται με τα σχολεία. 
·         Πρόβλεψη συγκεκριμένων εκπαιδευτικών πολιτικών για την κάλυψη των αναγκών των διεμφυλικών μαθητριών και μαθητών (όνομα, τουαλέτα κλπ) και την εξασφάλιση κλίματος αποδοχής και ασφάλειας.

ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

·        Την μελέτη και υιοθέτηση των θέσεων – προτάσεων της Ελληνικής Ένωσης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι οποίες εισφέρθηκαν με τις από 21-02-2015 («Χρόνια προβλήματα που απαιτούν άμεσες λύσεις» σχετικά με τη μειονότητα της Θράκης) και 17-03-2015 Επιστολές του Προέδρου της.
·        Την πρόκληση Γνωμοδότησης του εποπτευόμενου από Εσάς νπιδ με την επωνυμία «Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής» (Ι.Ε.Π.) επί όλων των ανωτέρω τεθέντων θεμάτων, σύμφωνα με το Ν.3966/2011.

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Οι «Πλειάδες» θεωρούν μείζον ζήτημα τον αποκλεισμό από την εκπαίδευση του 85% των παιδιών με αναπηρία που ζουν στη χώρα μας, όπως τούτο προκύπτει μέσα από πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε για την ΑctionΑid[2] η εγκληματολόγος κ.Πωλίνα Παπανικολάου. Αναφορές που δεχθήκαμε αποτυπώνουν την κατάσταση ως εξής: «Κάθε χρονιά έχουμε την ανησυχία αν θα έχουμε λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή, φυσικοθεραπευτή, ειδικό βοηθητικό προσωπικό. Αν τελικά θα λειτουργήσει η σχολική μονάδα και πότε. Φυσικά, δε θα αναφερθούμε στις άπειρες δυσκολίες που έχει να αντιμετωπίσει μια οικογένεια με Α.με.Α. στην υπόλοιπη ζωή της: για το ρατσισμό που υφίσταται από το ίδιο το κράτος, από άτομα και φορείς, από όλη την κοινωνία, για τον σχολικό εκφοβισμό στον οποίο τα ΑμεΑ & ΑμεΕΕΑ παιδιά είναι τα πρώτα και «εύκολα» θύματα! Κάτι που ασφαλώς, αφήνει το γονιό τόσο απομονωμένο και αβοήθητο, ώστε όταν έρχεται η στιγμή, όπως όλα τα παιδιά, να πάει και το δικό του σχολείο, αισθάνεται ανήμπορος και αντιλαμβάνεται ως πρόσθετη ταλαιπωρία και σοβαρό κίνδυνο για την ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού του την ένταξη στη σχολική διαδικασία. Η ουσιαστική συνεκπαίδευση μοιαζει «άπιαστο όνειρο». Η «κατ οίκον εκπαιδευση» ή οι οποιεσδήποτε εναλλακτικές, είναι απλώς… «παρανομες» (εκτός από εκείνες τις ελάχιστες περιπτώσεις που η αναπηρία είναι τόσο βαριάς μορφής, ώστε να χορηγείται « ειδική άδεια»)…Αυτή – δίχως αμφιβολία - είναι η γενική εικόνα που έχει ως τώρα ένας γονιός ΑμεΑ από την εμπειρία του στα σχολεία. Είναι σαφώς εικόνα εγκατάλειψης, υποβάθμισης, ρατσισμού και αδιαφορίας, αν όχι εντελώς εχθρική ως προς τα ΑμεΑ.»
  Απευθύνουμε επ’ αυτού του θέματος τις ακόλουθες προκαταρκτικές συστάσεις προς την Ελληνική Πολιτεία:
- Τον απαρέγκλιτο σεβασμό της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ανθρώπων με Αναπηρία (CRDP), που κυρώθηκε από την Ελλάδα με το Ν. 4074/2012 ΦΕΚ Α’ 88/11-4- 2012 και αποτελεί εσωτερικό μας δίκαιο, με υπερνομοθετική ισχύ.
-Την άμεση ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας ώστε:
-να συσταθεί φορέας που θα αναλάβει την αξιόπιστη καταγραφή του φαινομένου του εκπαιδευτικού αποκλεισμού των παιδιών με αναπηρία, των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών που προκύπτουν, ο οποίος θα προτείνει δημιουργία δομών και βεβαίως εναλλακτικών μορφών υποστήριξης που θα κληθεί να παράσχει το κράτος προς συμμόρφωση στις θετικές του υποχρεώσεις απέναντι στους ανθρώπους – παιδιά με αναπηρία και τους γονείς/κηδεμόνες τους.
-Να διασφαλιστεί η προσβασιμότητα στις σχολικές εγκαταστάσεις, η μεταφορά, η ελαστικότητα ως προς το διδακτικό υλικό. Το τελευταίο προϋποθέτει την απαραίτητη χαλάρωση της στάσης της πολιτείας ως προς την υποχρεωτικότητα στο είδος των μέσων που χρησιμοποιούνται για τη διδασκαλία (π.χ. σχολικά βιβλία), στους ίδιους τους τρόπους - μεθόδους διδασκαλίας, έως και στους τόπους διδασκαλίας (η οποία μπορεί κάλλιστα να λαμβάνει χώρα εξωσυστημικά ή σε συνθήκη αποσχολειοποίησης, αλλά και συντονισμένες ενέργειες προς απορρόφηση όλων των σχετικών κονδυλίων.
-Τη θεσμοθέτηση της συμμετοχής γονέων και μαθητών σε αποφάσεις που αφορούν στην εκπαίδευσή τους, αλλά και της διαβούλευσης με όλους τους σχετικούς φορείς σε περίπτωση που προωθούνται θεσμικές αλλαγές.
-Τη διασφάλιση ότι την επερχόμενη σχολική χρονιά θα υφίστανται επαρκείς αναπληρωτές στην ειδική αγωγή, ώστε να μην μείνουν ΣΜΕΑΕ χωρίς ειδικούς δασκάλους και ειδικό βοηθητικό προσωπικό και να μπορέσουν στην πράξη να λειτουργήσουν τα ειδικά σχολεία και τα τμήματα ένταξης (ή «απένταξης» όπως θα έπρεπε να τα πούμε), έως ότου η Πολιτεία ανταποκριθεί στις ουσιαστικές θετικές της υποχρεώσεις προς την εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία.
-Την διευκόλυνση έγκρισης της παράλληλη στήριξης, χωρίς να καταργείται στην πράξη η αποτελεσματικότητα τους, με τον περιορισμό σε λίγες ώρες τη βδομάδα και όχι στο σύνολο της φοίτησης.
-Τη δημιουργία τμημάτων ένταξης στα σχολεία αλλά και την υποστήριξη όσων επιλέξουν ή αναγκαστούν σε εξωσυστημική αποσχολειοποιημένη εκπαίδευση, με ειδικούς δασκάλους αλλά και ειδικούς νηπιαγωγούς.
-Την άρτια και έγκαιρη στελέχωση αυτών των σχολικών μονάδων, τμημάτων και μορφών εκπαίδευσης
-Την θεσμοθέτηση κατάλληλης υποστήριξης δάσκαλων, καθηγητών και νηπιαγωγών από τον ειδικό σχολικό Σύμβουλο (που δε θα είναι ένας για τη βόρεια και ένας για τη νότια Ελλάδα…) ή από άλλους ειδικευμένους λετουργούς που θα τελούν σε τοπική και λειτουργική σχέση με τις ανάγκες που παρουσιάζονται.
-Τον εξοπλισμό των ΣΜΕΑΕ, αλλά και κάθε σχολικής μονάδας όπου φοιτούν ΑμεΑ, με την κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή και όλα τα χρήσιμα διδακτικά και παιδαγωγικά εργαλεία που χρειάζονται οι εκπαιδευτικοί τους.
-Στοχευμένες Δράσεις προς αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού σε βάρος  ΑμεΑ & ΑμεΕΕΑ

Οι Πλειάδες συστήνουν επίσης:
-Την εκπόνηση εθνικού σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του εκπαιδευτικού αποκλεισμού των παιδιών Ρομά
-Τον επείγοντα συντονισμό Δράσεων ευαισθητοποίησης σχετικά με τα συντριπτικά χαμηλά ποσοστά εκπαίδευσης των Ρομ ανήλικων κοριτσιών που νυμφεύονται σε μικρή ηλικία και αποκόπτονται από την εκπαίδευση.
Θεωρούμε, τέλος, επείγουσα την θεσμοθέτηση δυνατότητας ύπαρξης κρατικών εναλλακτικών μορφών εξωσυστημικής εκπαίδευσης  και μηχανισμών υποστήριξης και εποπτείας τους, για πρόσωπα που είτε αντικειμενικά δυσκολεύονται (π.χ. διαβίωση σε σημεία μακριά από σχολεία, αναπηρίας σε συνδυασμό με ανυπαρξία υλικοτεχνικών υποδομών) είτε για λόγους πεποιθήσεων δεν επιλέγουν να ενταχθούν στο ισχύον πλαίσιο σχολειοποίησης.
Κλείνουμε εφιστώντας την προσοχή σε μια λεπτή αλλά κρίσιμη επισήμανση: η υποχρέωση του κράτους να εκπαιδεύονται τα παιδιά, δεν μπορεί έγκυρα να εξαντλείται σε ούτε να ταυτίζεται με την υποχρεωτική σχολειοποίησή τους, και μάλιστα στο αποδεδειγμένα χειρότερο εκπαιδευτικό σύστημα εντός Ε.Ε. Μέχρι, τουλάχιστον, να βελτιωθούν σημαντικά οι παράμετροι και λοιπές συνθήκες της εθνικής παιδείας, πρέπει να ληφθεί επείγουσα μέριμνα ώστε τα παιδιά που βρίσκονται σε Ελληνική δικαιοδοσία και οι γονείς τους  να μην γίνονται θύματα παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Ευελπιστούμε στην υλοποίηση της ελπίδας που ευαγγελιστήκατε ως νέα Κυβέρνηση.

Παραμένουμε στη διάθεσή Σας.


Για την Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα "Πλειάδες"
Η Πρόεδρος


Ηλέκτρα - Λήδα Κούτρα
Δικηγόρος Αθηνών





ΟΙ ΣΥΝΥΠΟΓΡΑΦΟΥΣΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ / ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΕΣ


  • Ομάδα "Ομοφοβία και Τρανσφοβία στην Εκπαίδευση"
  • Ομοφυλοφιλική Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας (ΟΛΚΕ)
  • Οικογένειες Ουράνιο Τόξο
  • Athens Pride
  • Thessaloniki Pride - Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Θεσσαλονίκη
  • ΛΟΑΤ ΑμεΑ
  • Σύλλογος Στήριξης Ατόμων με Αναπηρίες Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες Κυκλάδων "ΔΙΚΑΙΩΜΑ"
  • Κίνηση Χειραφέτησης Ατόμων με Αναπηρία ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ
  • Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία
  • FAIR PLANET
  • BIOMONOIA MKO Πολιτισμού και Περιβάλλοντος
  • Σύλλογος Φίλων της Παιδαγωγικής Waldorf







[1] Όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες, π.χ. με το General Certificate of Secondary Education - G.C.S.A για τη Μ. Βρετανία ή Abitur για τη Γερμανία
[2] Διαθέσιμες εδώ: http://www.actionaid.gr/media/453155/ActionAid-AMEA-ekthesi-perilipsi-teliko.pdf






ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 – ΛΙΣΤΑ ΑΡΘΡΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

  1. Το χειρότερο της Ευρώπης το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα Τι απαντά το υπουργείο Παιδείας
  1. Μπαλτάς: Το σχολείο να πάψει να είναι εξετασιοκεντρικό
Μείζον θέμα η ενδοσχολική βία.

  1. Πάτωσε στη κατάταξη του ΟΟΣΑ το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα: 27η θέση από 30

  1. Προτάσεις-θέσεις του Τμήματος Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για δημόσιο διάλογο
%CE%BD%CE%B1-%CF%80%CE%AC%CF%88%CE%B5%CE%B9-%CE%BD%CE%B1-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BE/

 

5.        Δημοκρατικά προβλήματα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και ο οργανωτικός ρόλων των στελεχών Διοίκησης

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=479641

6.       Το πιο ταξικό εκπαιδευτικό σύστημα του κόσμου

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=28122

7.        Nα επιστρέψει η παιδεία από την εξορία


8.       30% λιγότεροι καθηγητές + 9.000 κενά = καλή χρονιά



  1. Μαγαζάκι» δημιουργίας θέσεων στην εκπαίδευση, με την κατασκευή αχρείαστων τμημάτων και μαθητές-φαντάσματα και στη Δυτική Ελλάδα   http://www.thebest.gr/news/index/viewStory/146445

  1. Η κρίση της παιδείας: Η ανεπάρκεια του εκπαιδευτικού συστήματος http://www.glyfada-freepress.gr/tsaglas-3

11.      Τέταρτοι στην παραπαιδεία! |

http://www.emprosnet.gr/emprosnet-archive/87bd4c9f-b8e7-4934-b01f-57b3b3c3c822


 

12.      Ψευδή στοιχεία έστελνε το υπ. Παιδείας στον ΟΟΣΑ

http://tvxs.gr/news/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/%CF%88%CE%B5%CF%85%CE%B4%CE%AE-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%AD%CF%83%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%BD%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CF%85%CF%80-%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BF%CE%BF%CF%83%CE%B1

 

13.      Ερευνα ΟΟΣΑ

http://www.iep.edu.gr/pisa/files/OOSA_PISA2012.pdf


14.     THE SORRY STATE OF THE GREEK EDUCATIONAL SYSTEM

https://wikileaks.org/plusd/cables/09ATHENS191_a.html

 

15.     Εκπαίδευση - Η άλυτη τραγωδία - Γιώργος Ψαχαρόπουλος

http://62.1.43.74/.../453-460%20Psaxaropoulos%202014.pdf

  1. Αναποτελεσματικό και αδύναμο το εκπαιδευτικό σύστημα

  1. Θίγοντας το Εκπαιδευτικό Σύστημα
(πολύ αντιπροσωπευτική  ανάρτηση και σχόλια από τους ίδιους τους μαθητές)

18.     Εκπαιδευτικό σύστημα ή έκτρωμα αποστήθισης;


 

19.     ΒΙΑΙΕΣ ΣΚΗΝΕΣ ΑΓΡΙΟΥ ΞΥΛΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

http://wradrasis.blogspot.gr/2013/02/blog-post_2389.html


  1. Το Απαρτχάιντ της Παιδείας μας, του Γιάνη Βαρουφάκη | Protagon

http://repository.edulll.gr/edulll/retrieve/3682/1087_01_oaed_enotita01_v01.pdf

  1. Ευγένιος Τριβιζάς : Θεωρώ το ελληνικό σχολειό βαρετό και εχθρό της δημιουργικότητας.
  1. Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών φροντιστών Ελλάδος
Το εκπαιδευτικό σύστημα από τη σκοπιά των φροντιστηρίων

23. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο – Αξιολόγηση των Ποιοτικών Χαρακτηριστικών του Συστήματος Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
http://www.pischools.gr/download/programs/erevnes/ax_poiot_xar_prot_deft_ekp/poiot_ekp_erevn/s_1_16.pdf

24. Έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) http://www.vlioras.gr/Philologia/Composition/Ekpaideusi.htm

25. Οι "άλλοι" μαθητές στο σχολείο: Πολιτισμικές διαφορές και κοινωνικές ανισότητες http://www.historein.gr/2010/03/blog-post_02.html

26. Η μαθητική διαρροή στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Υπουργείο Εθνικής παιδείας-Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

http://www.epimelitesanilikon.gr/pdf/DIARROH.pdf

27. ΟΙ ΑΝΑΔΙΑΝΕΜΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Μάνος Αντωνίνης St. Antony’s College and CSAE, University of Oxford, U.K.
Και Πάνος Τσακλόγλου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ΙΜΟΠ http://www.aueb.gr/users/tsakloglou/educ-imop.pdf

28. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΑΡΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ
http://www.iep.edu.gr/library/images/uploads/psifiako_yliko/dea/dea_37.pdf


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΡΘΡΑ ΠΕΡΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

·          ‘Το Μανιφέστο για την Εξελικτική μάθηση’ (http://www.manifesto15.org/el/#sign) Διεθνές Μανιφέστο

·         Αίτημα για το Δικαίωμα στην εναλλακτική εκπαίδευση στην Ελλάδα’ http://www.ipetitions.com/petition/alternative_education/
·         «Τα δημοκρατικά σχολεία και η προοπτική τους στην Ελλάδα» του Δημήτρη Λάγιου http://democraticschoolsgr.blogspot.gr/2015/03/blog-post.html?spref=fb)
·         Δημοκρατική Παιδεία

·         Πρακτικά του 4ου Συνεδρίου για την Κριτική Εκπαίδευση

·         Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε 2014, παράρτημα Κοζάνης, «Ερευνητική Μεθοδολογία». Εισηγήτρια Δρ Β. Βόντσα. Άρτεμις Πλιάχα, Γαβριήλ Ιασωνίδης, Ευθύμιος Παφίλης, Φώτιος Στεφανίδης.
https://fstefanidis.wordpress.com/2014/02/27/%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%85%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7/

·         Authoritarian Schooling: A Catalogue of Damage compiled by David Gribble

·         Γιατί τα σχολεία δεν μορφώνουν Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΤΖΟΝ ΤΕΙΛΟΡ ΓΚΑΤΤΟ "Δασκάλος της Χρονιάς της Νέας Υόρκης"
·         Μερικές Συγκρίσεις Της Μοντεσσοριανής Εκπαίδευσης με την Κλασική Εκπαίδευση

·         H Χαρά της Μάθησης, άρθρο Κ.Μπακιρτζή




ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 –ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ


Εντός  Ελλάδας

·         Το σχολείο της Φύσης και των Χρωμάτων Φουρφουράς, Ρέθυμνο
Το δίκτυο των Σχολείων της Φύσης και των Χρωμάτων στην Ελλάδα http://www.enallaktikos.gr/ar4946el_to-dimotiko-toy-foyrfoyra-rethymnoy-stin-pagkosmia-lista-tis-enallaktikis-ekpaideysis.html
·         Το Μικρό Δέντρο
·         Ο κήπος των παιδιών
·         Σωματείο για τη Μελέτη και Εφαρμογή Εναλλακτικών
Μορφών Εκπαίδευσης «Μπισκούνια»
·         Dorothy Snot

·          2ο Δημοτικό Σχολείο Νεάπολης Θεσσαλονίκης


·         Γενικό Λύκειο Καρέα:
 εγχείρημα 2ας Λυκείου «Αντιαυταρχική παιδαγωγική εναλλακτικές μορφές μάθησης και αντισυμβατικά σχολεία» Υπεύθυνη καθηγήτρια Κριπαροπούλου Αντιγόνη blogs.sch.gr/lykkarea/2014/02/01/%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%BA/
·         Ελπιδοκατασκήνωσηαυτο-οργανωμένη διεθνής καλοκαιρινή κατασκήνωση για παιδιά και γονείς που επιθυμούν να έχουν λόγο στην επιλογή του τρόπου μάθησης
·         http://www.childit.gr/v2/index.php/worth/3320-paidikoi-stathmoi-katoikon-tora-k-stin-ellada
·         Το σχολείο της φύσης
·         Mικρή Πυξίδα

·         Αγωγή Όμικρον Ωμέγα 
·         4o Δημοτικό Νέας Σμύρνης

·         Αίτημα για το Δικαίωμα στην εναλλακτική εκπαίδευση στην Ελλάδα


·         Ανεξάρτητη Μαθητική Κίνηση   

·         Φτου! και βγαίνω … εναλλακτική δημιουργική παιδαγωγική ομάδα


·         Το πρώτο «πράσινο» νηπιαγωγείο στην Ελλάδα

 
http://www.sofokleousin.gr/archives/111506.html
·         Σχολείο για τη μάθηση της ελευθερίας
·         Αυτοοργάνωση στην εκπαίδευση
·         Σύλλογος Φίλων της Παιδαγωγικής Waldorf, Ελλάδα
·         Μοντεσσοριανά σχολεία



·         Εναλλακτικό Πολιτιστικό Εργαστήρι


·         Εκπαιδευτήριο Μαίρης Αργύρη Λαιμού

·         «Εμείς και ο Κόσμος»
·         Πρωτοβουλία για την Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση.


·         Εναλλακτική κοινότητα «Πελίτι»
www.peliti.gr
·         «Παιδιά Εν Δράσει»
·         Η Ροδιά 
·         Η Καρυδιά
·         Παιδαγωγική Ομάδα «Το Σκασιαρχείο»
·         Πρότυπο Παιδικό Κέντρο Τέχνης & Δημιουργίας "Καλλιτεχνούπολη"
·         Φτερό
·         Παιχνιδαγωγείο
·         Caravan Project


·         Μη Βίαιη Επικοινωνία
·         Πανελλήνιος Σύλλογος Παρεμβαίνουσας Μη Κατευθυντικότητας


·         Ομάδες Facebook και Βlog
Αλλάζουμε τα σχολεία-Αλλάζουμε την παιδεία https://www.facebook.com/groups/791384664229713/
Ελεύθερο Σχολείο Χανίων https://www.facebook.com/freeschoolchania/timeline Ελεύθερο Σχολείο Κέρκυραςhttps://www.facebook.com/freeschoolcorfu
Γονείς εν δράση για την παιδεία https://www.facebook.com/groups/467066946707592/
Ηλιακό Λεωφορείο https://www.facebook.com/iliakoleoforio Παιδαγωγική Ομάδα «Το Σκασιαρχείο» https://www.facebook.com/skasiarxeio2014
Βιωματικό μάθημα αυτογνωσίας στα σχολείαhttps://www.facebook.com/mathimaaytognosiasstasxoleia
Εναλλακτικές μορφές εκπαίδευσης https://www.facebook.com/groups/enallekpaidefsi/667302826729487/?notif_t=group_activity
Έλληνες εκπαιδευτικοί σε εγρήγορση οντολογία μιας παιδείας με νόημα. https://www.facebook.com/groups/ELLHN.DASK.EGR.9/
Εναλλακτικές Μορφές Εκπαίδευσης https://www.facebook.com/groups/enallekpaidefsi/
Μοντεσσοριανή Κοινότητα https://www.facebook.com/groups/montessorianikinotita/ https://montessorianikinotita.wordpress.com/about/
Δεν πηγαίνω σχολείο. Ναι, μαθαίνω. https://www.facebook.com/denphgainosxoleio.naimathaino
Τα Σχολεία της Φύσης και των χρωμάτων http://www.schoolsofnatureandcolors.org/
Δίκτυο Κριτικής στην εκπαίδευση https://giaenadiaforetikosxoleio.wordpress.com/
Ελευθεριακά σχολεία http://democraticschoolsgr.blogspot.gr/
Το Βlog μιας μαμάς https://mamalydia.wordpress.com/
Homeschooling-Greece https://www.facebook.com/pages/Homeschooling-Greece/133715110038868?fref=ts
Σύλλογος Φίλων της Παιδαγωγικής Waldorf. http://waldorfhellas.blogspot.gr/ 
Το Εργαστήρι http://ergastiri-school.gr/
Ελεύαντας    http://eleuantas.espivblogs.net/

Παιδόκηπος "Η Καρυδιά" http://www.facebook.com/karydia.gr/info




Εκτός Ελλάδας
·         Ο Καθ. José Pacheco, ένας από τους πρωτοπόρους της «Escola da Ponte», ένα δημόσιο σχολείο της Πορτογαλίας, που ακολουθεί τις αρχές της δημοκρατικής εκπαίδευσης από το 1976. Αυτή τη στιγμή ο José Pacheco ζει στη Βραζιλία όπου υποστηρίζει την ανάπτυξη των ελεύθερων σχολείων, όπως το «Projeto Âncora», στο Σάο Πάολο στη Βραζιλία.
 “Projeto Âncora”
“Escola da Ponte”
ολόκληρο το άρθρο http://escola-da-esperanca.org/news/current-news/prof-jose-pachecos-visit-to-odemira/
·         Στην Ολλανδία οι οικογένειες έχουν πρόσβαση σε δωρεάν και δημόσια εκπαίδευση από την ηλικία των 4 - 18 ετών με μια ποικιλία από εκπαιδευτικά μοντέλα να διαλέξουν όπως: κλασσικό, Montessori, Steiner,  Dalton, Jenaplan και άλλα.

Κατάλογος δημοσίων σχολείων Steiner και  Montessori στο Amsterdam
 http://10000scholen.nl/zoeken?search%5Btype%5D=0&search%5Bprovince%5D=NL-NH&search%5Bcity%5D=amsterdam&search%5Bvision%5D%5B%5D=C&search%5Bvision%5D%5B%5D=D

·         Μemorabele Μomenten (παράδειγμα προγράμματος ένταξης τεχνών στα σχολεία, Ολλανδία) http://www.memorabelemomenten.nl/
·         Hole in the wall
·         Sudbury Schools

http://www.sudval.org/
http://en.wikipedia.org/wiki/Sudbury_school
http://newschool.nu/
·         Marlboro College
·         Green School
·         Villa Monte
http://www.villamonte.ch/en/
·         Auroville Schools
http://www.auroville.org/categories/52
·         Forest schools
http://www.forestschools.com/index.php
·         Hadera στο Ισραήλ
http://www.democratics.org.il/site/index.asp?depart_id=125189&lat=en
·         The small school 
·         Sands (δημοκρατικό σχολείο) http://www.sands-school.co.uk/ 
·         Krishnamurti Schools
·         EUDEC (Ευρωπαϊκή Κοινότητα για μια Δημοκρατική Παιδεία)

·         R ishi Valley Education Centre 
·         Summerhill  (το αρχαιότερο σε λειτουργία δημοκρατικό σχολείο)
·         Mol an Óige Steiner National School
·         Center for Inspired Teaching


·         The Learning Revolution Project

http://learningrevolution.com/

·         Hack Education


·         Sudbury München e.V.

·         David Gribble, Lifelines
·         Edutopia

·         Libertarian Education - For the liberation of learning

·         Democratic Education International Democratic Education Network

·         Free Skool Project

·         The Bread and Puppet Theater 
·         The Open School
·         Little Red School House
·         AERO education revolution

·         Ανοιχτά προγράμματα στο διαδύκτιο



 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 - ΑΠΟΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
·         Θίγοντας το Εκπαιδευτικό Σύστημα

·         Προσπάθησαν να μας πείσουν ότι δεν μπορούμε να σκεφτούμε, γι’ αυτό θα πρέπει να παπαγαλίζουμε σελίδες βιβλίων που εκείνοι θα γράφουν.
·         «Κλείστε αυτά τα σχολεία, είμαστε δυστυχισμένοι», λένε οι μαθητές
·         Η λογοκρισία σε όλο της το μεγαλείο
·         Τι είδους εκπαίδευση προτιμάτε;
·         Εκπαίδευση στα βήματα του Σάμερχιλ

·         Δημοκρατικά Δικαιώματα στο Σχολείο...

·         Όχι στη Διάλυση της Παιδείας
·         Εκπαιδευτικό Σύστημα Κράτος
·         Μαθητές της Νάξου κάνουν ταινία το σχολείο των ονείρων τους


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Έρευνα αναφέρει πως τα παιδιά που εκτίθενται στη θρησκεία δυσκολεύονται να διακρίνουν το μύθο από τη πραγματικότητα http://www.huffingtonpost.com/2014/07/21/children-religion-fact-fiction_n_5607009.html

Σπύρος Τρωιάνος
Ελευθερία Θρησκευτικής Συνείδησης και Επικρατούσα Θρησκεία
http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/troianos_eleftheria.html
Τα μοντέλα διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών στις χώρες της Ευρώπης: Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Νέο Λύκειο Ιωάννα Κομνηνού Δρ Ειδικής Διδακτικής του Μαθήματος των Θρησκευτικών, Mphil, πτ.Θεολογίας, Φιλοσοφίας, Χαροκοπείου. ikomninou@gmail.com http://neospaidagogos.gr/periodiko/writers/pdfs5/ta_montela_didaskalias.pdf
Παυλίδης Π., «Θρησκεία και εκπαίδευση»
Θέματα Παιδείας, αρ. τεύχους 4, 2001, σελ.36-42


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6ΠΡΟΩΡΗ ΣΧΟΛΕΙΟΠΟΙΗΣΗ

Το ολοήμερο σχολείο σε Ελλάδα και σε άλλα κράτη της Ευρώπης Δρ Αικατερίνη Σουσαμίδου Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Επιστημονικής-Παιδαγωγικής Π.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας
Θωίδης Ιωάννης (2000, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Σχολείο και Ελεύθερος χρόνος, συμβολή στη προβληματική του ελευθέρου χρόνου στα πλαίσια της λειτουργιάς των σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης- Διατριβή-
Προσχολική Αγωγή και ακαδημαϊκή επιτυχία Σπύρος Χ. Πανταζής Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, spantazi@cc.uoi.gr Αντωαννέτα Πότση Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Bielefeld, Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, apotsi@cc.uoi.gr http://www.researchgate.net/profile/Antoanneta_Potsi/publication/259384240_Preschool_Education_and_Academic_Success_%28in_greek%29/links/02e7e52b4ab5db5bfb0000


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7– ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΙ/ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ


·         Ken Robinson http://sirkenrobinson.com/
·         Jerry Mintz (a leading voice in the alternative school movement for over 30 years. In 1989, he founded the Alternative Education Resource Organization and since then has served as its Director. AERO's mission is to help connect individuals and groups and share ideas related to learner-centered ) http://www.educationrevolution.org/store/about/
·         David Gribble http://www.davidgribble.co.uk/
·         Pat Farenga
·         Zoe Weil
·         Zoe Summerhill,
·         Peter Hartkamp

·         Deborah Meier American educator founder of the modern small schools movement
http://en.wikipedia.org/wiki/Deborah_Meier
·         Δημήτρης Λάγιος «Τα δημοκρατικά σχολεία και η προοπτική τους στην Ελλάδα» του Δημήτρη Λάγιου http://democraticschoolsgr.blogspot.gr/2015/03/blog-post.html?spref=fb)
·         Κώστας Μπακιρτζής μέθοδος NDI ΚΑΘΗΓΗΤΗς ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ,,ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣhttp://www.kbakirtzis.gr/
·         Professor Roger Scruton, Graham Stuart MP Chair, all-party parliamentary group on home education
·         Fiona Carnie Vice-president, European Forum for Freedom in Education, 
·          Derry Hannam Researcher/adviser/trainer in education for democratic citizenship to Council of Europe, UK government
·          Kelly L Green Founding member of Freedom and Choice in Education, British Columbia,
·         Wendy Priesnitz Founder of Canadian Alliance of Home Schoolers, editor of Life Learning magazine, 
·         Beverley Paine Editor Home Education Association Australia publications, 
·         Deborah Markus Editor, Secular Homeschooling Magazine 
·         Chloe Duff Coordinator του EUDEC http://www.eudec.org/Coordinator


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8 - ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ VIDEOΓΡΑΦΙΑ

http://www.collective-evolution.com/2014/01/07/this-is-what-happens-when-a-kid-leaves-traditional-education/
TEDxThessaloniki – Άγγελος Πατσιάς - Breaking the walls between school and society
Ταινία ενός μαθητή του Sands στην οποία παρουσιάζει το σχολείο του http://vimeo.com/69974810
Ken Robinson:
Do schools kill creativity?
 http://youtu.be/iG9CE55wbtY
Can Creativity Be Taught?
Αλλαγή των εκπαιδευτικών προτύπων - DOC TV
 http://www.youtube.com/watch?v=MukR5xt3s6w
Leading a Learning Revolution
https://www.youtube.com/watch?v=-XTCSTW24Ss#t=62
Sir Ken Robinson on creative schools, transforming education
http://www.cbsnews.com/videos/sir-ken-robinson-on-creative-schools-transforming-education/

Noam Chomsky: The purpose of education

Ντοκιμαντέρ για την "Ανοιχτή Μάθηση"

ελληνικά: http://youtu.be/wJ-qASiU2GM
αγγλικά:
http://youtu.be/Ha8Ug8eS5AQ
και γερμανικά:
http://youtu.be/YseNySwDUcg

Future of Education
http://www.futureofeducation.com/

Γιώργος  Τσιτσιρίγκος “Τα δώρα της μη βίαιης επικοινωνίας”

Πώς αναπτύσσεται η παιδική ευφυΐα μέσα από τη μοντεσσοριανή εκπαίδευση

Sugata Mitra: Aυτο-οργανωμένα Περιβάλλοντα Μάθησης (SOLE)

Ike West first video: Baby, Kids & Family: How to Make Change Easy

Green School-John Hardy

The Gift of Learning

La Educación Prohibida - Película Completa HD

«Η Απαγορευμένη Εκπαίδευση» με Ελληνικούς υπότιτλους https://www.youtube.com/watch?v=6RNRRqybUpE&feature=kp

Δίχως Καβάτζα - Ελεύθερα σχολεία, ελευθεριακή παιδεία


Peaceful Touch for Children

Summerhill

 https://www.youtube.com/watch?v=TxngqMavda0#t=27

Jerry Mintz: The Power of democratic process in schools