Διαβάστε το άρθρο του Δικηγόρου Αθηνών και ειδικού σε ζητήματα Δικαίου Αλλοδαπών κ. Γιάννη Τσιμπουκίδη με τίτλο «ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΑΞΟΝΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ», δημοσιευθέν στην ιστοσελίδα www.diamet.gr στις 16/10/2009.
"Η άνετη και καθαρή νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές της 4-10-2009 σηματοδοτεί την ανάγκη για στροφή στην πορεία της χώρας. Η Ελλάδα έπρεπε ν’ αλλάξει κυβέρνηση κι αυτό έγινε.Το ΠΑΣΟΚ πρέπει ν’ αφήσει το αποτύπωμά του σε κάθε τομέα πολιτικής, όπως άφησε ανεξίτηλο το πέρασμά του στα 18 χρόνια άσκησης κυβερνητικής εξουσίας.Το οικονομικό πρόβλημα είναι το υπ’ αριθμόν 1 πρόβλημα. Συναρτημένο με το οικονομικό είναι και το πρόβλημα της μετανάστευσης. Στον μεταναστευτικό τομέα η απελθούσα κυβέρνηση απέτυχε παταγωδώς.Δυστυχώς, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ξαναρχίσει απ’ την αρχή. Σίγουρα, έχει μια πλούσια κυβερνητική εμπειρία. ΄Ετσι, μπορεί να αξιοποιήσει τις θετικές πλευρές των κυβερνήσεων του εκσυγχρονισμού (1996-2004). Μην ξεχνάμε ότι τότε για πρώτη φορά στην Ελλάδα εφαρμόστηκε μεταναστευτική πολιτική, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις της – τότε και τώρα - αντιπολιτευόμενης Ν.Δ. Το ΠΑΣΟΚ έχει εξαγγείλει μια πολιτική η οποία στον ένα ή τον άλλο βαθμό κατατείνει στην ενσωμάτωση των μεταναστών. Γι’ αυτούς τους λόγους, θέτουμε προς συζήτηση ορισμένους άξονες γύρω απ’ τους οποίους θα πρέπει να ξεδιπλωθεί η κυβερνητική πολιτική για το μεταναστευτικό.1. Το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει άμεσα να επαναφέρει σε ισχύ τον Ν. 2910/01 (στην προοπτική της ψήφισης ενός νέου μεταναστευτικού νόμου, ο οποίος θα κατοχυρώνει τα δικαιώματα των αλλοδαπών, όπως προβλέπονται από τις Διεθνείς Συμβάσεις και τα σχετικά κοινοτικά κείμενα) χωρίς να ισχυριζόμαστε ότι ο Ν. 2910/01 ήταν τέλειος (Πολλά θα μπορούσε να του προσάψει κανείς, όπως π.χ. ότι ο αλλοδαπός ήταν υποχρεωμένος να συγκεντρώσει δύο φορές τα ίδια δικαιολογητικά υποβάλλοντάς τα μία φορά στο Δήμο και μία φορά στην Νομαρχία, για ν’ ανανεώσει την νόμιμη διαμονή και εργασία του στην χώρα), ωστόσο σχεδόν σ’ όλα τα σημεία του ήταν καλύτερος από τον Ν.3386/05. ΄Αμεσα επίσης θα πρέπει να καταργηθούν όλες οι αντισυνταγματικές διατάξεις του Ν.3386/05.Ολοένα και περισσότεροι αλλοδαποί τίθενται εκτός νόμιμης αγοράς εργασίας βάσει του Ν.3386/05, λόγω του υψηλού αριθμού ενσήμων (υψηλός ακόμα και για ημεδαπό), καθώς απαιτούνται 200 ένσημα ετησίως στην εξαρτημένη εργασία για την ανανέωση αδείας διαμονής. Ο αριθμός ενσήμων για την ανανέωση πρέπει να τροποποιηθεί και να είναι ίσος με τον αριθμό ενσήμων που απαιτούνται για την έκδοση βιβλιαρίου υγείας. Παράλληλα θα πρέπει να ενισχυθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (ΙΚΑ, ΟΑΕΔ, Επιθεώρηση Εργασίας), έτσι ώστε να χτυπηθεί ριζικά η εργοδοτική αυθαιρεσία και να εξορθολογιστεί η αγορά εργασίας. Επίσης, θα πρέπει να ενθαρρυνθούν οι εργαζόμενοι (ιδιαίτερα οι αλλοδαποί), να καταφεύγουν στους ελεγκτικούς μηχανισμούς παρέχοντάς τους τις ανάλογες εγγυήσεις ότι θα τηρηθούν και εφαρμοσθούν έγκαιρα η εργασιακή και ασφαλιστική νομοθεσία.Τα παραπάνω είναι εξαιρετικής σημασίας, διότι κατ’ αυτόν τον τρόπο πατάσσεται ή έστω περιορίζεται η μαύρη εργασία (η οποία ιδιαίτερα στον χώρο των αλλοδαπών οργιάζει με αποκλειστική υπαιτιότητα της εργοδοσίας αλλά και συνενοχή των ελεγκτικών μηχανισμών). ΄Ετσι ολοένα και περισσότεροι αλλοδαποί θα εισέρχονται στον χώρο της νόμιμης απασχόλησης, με αποτέλεσμα, εκτός των άλλων, να αποφορτίζεται και η κοινωνική ένταση σχετικά με το μεταναστευτικό.2. Η εξαγγελία του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ για απόκτηση ιθαγένειας στα παιδιά της δεύτερης γενιάς πρέπει να υλοποιηθεί άμεσα. Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, θα πρέπει το ΠΑΣΟΚ να επεξεργαστεί τη σύνταξη ενός νέου Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (ΚΕΙ).Δυστυχώς, το ΠΑΣΟΚ καθόλη τη διάρκεια της αντιπολιτευτικής του θητείας, ουδέποτε ασχολήθηκε με τη σύνταξη ενός νέου ΚΕΙ. Η Ελληνική ΄Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) παρουσίασε τον Ιανουάριο 2009, πρόταση νόμου για ένα νέο ΚΕΙ.Το ΠΑΣΟΚ στον συγκεκριμένο τομέα έχει μία πλούσια κληρονομιά. Η Ελλάδα, ήδη από το 1997, έχει υπογράψει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Ιθαγένεια του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΕΣΙΣΕ). Το μόνο που απομένει είναι η κύρωσή της με Νόμο από την Βουλή. Αυτό μπορεί να γίνει άμεσα και χωρίς κόπο. Αν γίνει, θα είναι εξαιρετικής σημασίας. Σε μια τέτοια περίπτωση το ΠΑΣΟΚ θα έχει ένα τεράστιο επενδυτικό αντίκρισμα στην δεύτερη γενιά των μεταναστών. Αυτό, δεν θα αποφέρει μελλοντικά, μόνο ψήφους στο ΠΑΣΟΚ. Κυρίως θα λειτουργήσει συμφιλιωτικά ανάμεσα στους ημεδαπούς και τους αλλοδαπούς. Ο ρατσισμός θα έχει δεχθεί ένα πολύ μεγάλο χτύπημα.Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα συνδεθεί η θετική εμπειρία των Κυβερνήσεων του εκσυγχρονισμού (υπογραφή της ΕΣΙΣΕ το 1997 – Κυβέρνηση Κ. Σημίτη) με το κυβερνητικό παρόν και μέλλον του ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να επικαιροποιήσει την πρόταση νόμου της ΕΕΔΑ στην προοπτική σύνταξης ενός νέου ΚΕΙ.Σύμφυτα με τα παραπάνω είναι και τα εξής: Η Ελλάδα έχει υπογράψει (χωρίς να έχει κυρώσει μέχρι στιγμής) τα κάτωθι νομικά κείμενα:α) Σύμβαση πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων.β) Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το νομικό καθεστώς των εργαζομένων μεταναστών.Όλα τα παραπάνω διεθνή νομικά κείμενα μπορούν και πρέπει να κυρωθούν από την Βουλή. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα έχει εναρμονιστεί – επιτέλους - με την διεθνή νομική πραγματικότητα, αλλά και θα έχει εκσυγχρονίσει σημαντικά το νομικό της πλαίσιο. Το ΠΑΣΟΚ καλείται ν’ αναλάβει τις σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.3. Η Ελλάδα έχει ενσωματώσει με την μορφή Προεδρικών Διαταγμάτων (ΠΔ), σχεδόν πάντα εκπρόθεσμα, ένα πακέτο κοινοτικών οδηγιών για τους υπηκόους τρίτων χωρών. Κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων ενσωματωθεισών οδηγιών είναι η απόκλιση που υπάρχει μεταξύ της Οδηγίας και του τελικώς υιοθετηθέντος Π.Δ. Υπ’ αυτήν την έννοια είναι πιθανή η παραπομπή της Ελλάδας στο ΔΕΚ για πλημμελή ενσωμάτωση των κοινοτικών οδηγιών. Η πλημμελής ενσωμάτωση των κοινοτικών οδηγιών σημαίνει – σχεδόν πάντα – περικοπή στον ένα ή τον άλλο βαθμό – των δικαιωμάτων των υπηκόων τρίτων χωρών. Για ν’ αποφευχθεί η παραπομπή της Ελλάδας στο ΔΕΚ αλλά και για να εφαρμοστούν ορθά οι κοινοτικές οδηγίες, θα πρέπει να τροποποιηθούν χωρίς παρεκκλίσεις απ’ το κοινοτικό κείμενο. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ επιβάλλεται να λειτουργήσει σ’ αυτήν την κατεύθυνση, κατοχυρώνοντας τα δικαιώματα των υπηκόων τρίτων χωρών, όπως προβλέπονται στις οδηγίες, διασώζοντας παράλληλα το διεθνές γόητρο της χώρας.4. Αντιρατσιστική αγωγήΤο ελληνικό σχολείο πρέπει να λειτουργεί ως φορέας πολυπολιτισμικής αγωγής. Η αντιρατσιστική εκπαίδευση είναι συστατικό στοιχείο αυτής της πολιτικής. Όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος παραμονής των γονέων τους, πρέπει ν’ απολαμβάνουν το δικαίωμα στην εκπαίδευση.Ο αντιρατσισμός πρέπει να διαχέεται σ’ όλο το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να συγκρουστεί με ό,τι ρατσιστικό υπάρχει στην εκπαίδευση και ευρύτερα στην κοινωνία. (Πάντως θα πρέπει να σημειώσουμε ότι δηλώσεις του τύπου: «Μηδενική ανοχή στην λαθρομετανάστευση», είναι ατυχείς και δεν έχουν θέση σ’ ένα σοσιαλιστικό κόμμα, όπως είναι το ΠΑΣΟΚ).5. Η μεγάλη προσφορά των κυβερνήσεων του εκσυγχρονισμού στο μεταναστευτικό είναι ότι υλοποίησαν (στο βαθμό που μπόρεσαν) προγράμματα ένταξης στην νόμιμη αγορά εργασίας των παρανόμως ευρισκομένων αλλοδαπών στην ελληνική επικράτεια. Βάσει των Π.Δ. 358, 359/97 και του Ν. 2910/01, εκατοντάδες χιλιάδες αλλοδαποί κατάφεραν να ενταχθούν νόμιμα στην αγορά εργασίας και κατόπιν (στον ένα ή στον άλλο βαθμό) στην ελληνική κοινωνία.Ειδικά η διαδικασία νομιμοποίησης των Π.Δ. 358, 359/97, μάλλον απέτυχε, αν και όχι σε όλα τα σημεία. Με τον Ν. 2910/01, τα πράγματα εξορθολογίστηκαν κάπως, τα βασικά προβλήματα όμως παρέμειναν.Τώρα, θα πρέπει η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, να εντάξει τους παράνομους μετανάστες στην νόμιμη αγορά εργασίας, έχοντας ως παράδειγμα, την θετική εμπειρία του Ν. 2910/01. ΄Ετσι θα πρέπει να τεθεί ένα χρονικό όριο: Να αποδεικνύει ο μετανάστης με διάφορους τρόπους (όπως προβλεπόταν στο άρθρο 66 του Ν. 2910/01) την παρουσία του στην Ελλάδα, θέτοντας ένα χρονικό όριο (π.χ. την 31-12-08).Το σημαντικότερο:Η βασική τομή του Ν.2910/01, με την εκχώρηση της αρμοδιότητας των αλλοδαπών από το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης στο Υπουργείο Εσωτερικών, με ταυτόχρονη καθιέρωση της εμπλοκής των ΟΤΑ (Δήμος, Περιφέρεια) στη διαδικασία ήταν ιστορικής σημασίας: «Αποαστυνομικοποιήθηκε» η κρατική αντίληψη για τον αλλοδαπό, και, επιτέλους, ο αλλοδαπός έπαυσε να είναι εκ των προτέρων ύποπτος. Όπως σε κάθε ευνομούμενο κράτος, τα ζητήματα των αλλοδαπών είναι πλέον αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών. Παρά όμως, το τεράστιας σημασίας βήμα που έγινε, ο ρόλος της Αστυνομίας παρέμεινε καθοριστικός. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το στοίχημα της νέας κυβέρνησης: Πρέπει να υποχωρήσει ο ρόλος της Αστυνομίας και να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο ο ρόλος των ΟΤΑ. (Βέβαια δεν θα πρέπει να έχουμε ειδυλλιακή εικόνα για τους ΟΤΑ. ΄Αλλωστε οι σελίδες των ετήσιων εκθέσεων του Συνηγόρου του Πολίτη και του Σώματος Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης αναφέρονται εκτενώς σε ζητήματα κακοδιοίκησης Δήμων, Νομαρχιών και Περιφερειών. Όμως ο κοινωνικός έλεγχος που ασκείται στους ΟΤΑ είναι ευχερέστερος και μεγαλύτερος. ΄Αρα η ενίσχυση του ρόλου των ΟΤΑ για τα ζητήματα των αλλοδαπών είναι όρος για τον εκσυγχρονισμό του μεταναστευτικού).Υπάρχουν και μια σειρά άλλα κρίσιμα ζητήματα, τα οποία πρέπει να θίξουμε (πολιτικό άσυλο, ομογενείς από πρώην ΕΣΣΔ, Βορειοηπειρώτες, κοινοτικοί υπήκοοι, αντίληψη και συμπεριφορά της Αστυνομίας έναντι των αλλοδαπών). Δεν μας επιτρέπεται όμως να κάνουμε κατάχρηση της φιλοξενίας του παρόντος δικτυακού τόπου. Συμπερασματικά, η κοινωνική ένταξη των μεταναστών απαιτεί μια συνολική ρήξη με κατεστημένες νοοτροπίες που έχουν ριζώσει όχι μόνο στην ελληνική κοινωνία αλλά και στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Επειδή το μεταναστευτικό συνδέεται άμεσα με τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας, η μάχη για την μετανάστευση είναι μάχη για τον εκσυγχρονισμό. Γιατί με τους μετανάστες θα ζήσουμε μαζί τα επόμενα χρόνια."
